không dám
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ:
- Lời nói lịch sự để đáp lại lời hỏi thăm hoặc lời xin lỗi: "Không dám" được dùng như một cách nói khiêm tốn, lịch sự để đáp lại lời chào hỏi, quan tâm hoặc lời xin lỗi của người khác, hàm ý mình không xứng đáng với sự quan tâm hay lời xin lỗi đó.
- Biểu thị sự e ngại, không dám làm điều gì đó: "Không dám" cũng có nghĩa là không có can đảm, không tự tin để thực hiện một hành động nào đó.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa lịch sự, khiêm tốn:
- "Chào bác, bác khỏe không ạ?" – "Không dám, chào cháu." (Đáp lại lời chào hỏi.)
- "Tôi xin lỗi vì đã đến muộn." – "Không dám, mời anh vào." (Đáp lại lời xin lỗi.)
Nghĩa e ngại, thiếu can đảm:
- Cậu bé không dám bước vào căn phòng tối. (Cậu bé không có can đảm bước vào.)
- Tôi không dám đưa ra ý kiến trước đám đông. (Tôi không tự tin để phát biểu.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Không dám đâu": Một cách nói nhấn mạnh sự từ chối hoặc e ngại, thường dùng trong khẩu ngữ.
- "Mời anh ăn thêm đi." – "Không dám đâu, tôi no rồi." (Từ chối một cách lịch sự.)
- Dùng trong câu gián tiếp: Diễn tả sự e ngại của ai đó.
- Cô ấy nói rằng cô ấy không dám phản đối. (Cô ấy bày tỏ là mình không dám.)
Biến thể và từ gần giống
- Chẳng dám (tht): Cách nói thân mật, suồng sã hơn với nghĩa tương tự "không dám".
- Nó chẳng dám nói gì đâu. (Nó không dám nói gì đâu.)
- Đâu dám (tht): Cách nói nhấn mạnh sự khiêm tốn hoặc phủ định.
- "Anh giỏi quá!" – "Đâu dám, tôi học hỏi thôi." (Đáp lại lời khen.)
Từ đồng nghĩa
- Đâu có dám: Cách nói nhấn mạnh ý khiêm tốn hoặc phủ định (thường dùng đáp lời khen).
- E rằng: Thể hiện sự e ngại, lo lắng (trang trọng hơn).
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không áp dụng trực tiếp cho thành ngữ này trong tiếng Việt)
Thành ngữ liên quan
- Dám đâu: Cách nói thể hiện sự e sợ, không dám làm.
- Làm thế thì sai, tôi dám đâu. (Tôi không dám làm việc sai trái đó.)
- Không dám hó hé: Không dám lên tiếng, không dám phản ứng chút nào.
- Trước mặt sếp, anh ấy không dám hó hé một lời.
- tht Lời nói lịch sự để trả lời người hỏi thăm mình hay xin lỗi mình: Chào cụ đi chơi ạ - Không dám, chào ông.